“Oxalá os meus nunca se muden”, canta Bad Bunny nun dos temas máis soados do seu último disco. Un verso que condensa moi ben o que pasa ao noso redor: amizades, familiares, xente achegada que vive afogada, mirando de esguello a proximidade do vencemento do seu contrato de alugueiro porque teme que un incremento do prezo acorde ao mercado lles impida renovalo. Esa espiral de incerteza é un dos rostros máis recoñecibles e á vez máis crús da crise habitacional que levamos moito tempo denunciando desde Más Madrid, nunha cidade na que o 77% dos habitantes destina máis do 30% dos seus ingresos á vivenda.

Tras a Gran Recesión de 2008, a concesión de hipotecas ao 100% esfumouse e a devaluación salarial e perda de poder adquisitivo -das que aínda non nos recuperamos- truncaron as posibilidades de aforro e de acceso á vivenda en propiedade para amplas capas sociais. O resultado: cada vez máis xente vive de alugueiro. Segundo os datos do INE, en 2011, un 17,7% da poboación vivía de alugueiro; en 2021, esa cifra subiu ao 23,4%. E a tendencia é maior nas xeracións máis novas: dun 23% de menores de 40 anos que vivían de alugueiro en 2011, pasamos ao 40% en 2021. E isto non sería problemático se non estivese atravesado pola inestabilidade e a incerteza á que o aboca o marco regulador tal e como o define a Lei de Arrendamentos Urbanos. Por iso, desde Más Madrid rexistramos unha proposición de lei no Congreso para instaurar o alugueiro indefinido.

Os contratos de alugueiro en España están limitados a un prazo de cinco anos (sete se o arrendador é unha persoa xurídica) e, a partir de aí, o propietario ten todo o dereito de expulsar ao inquilino, subir o prezo sen ningún límite ou impor novas condicións. Ese é o panorama ao que se enfrontan miles de mozos e familias para quen a vida acaba sendo iso que sucede entre mudanza e mudanza. E logo preguntámonos por que a mocidade non ten fillos, por que a saúde mental está en crise ou por que hai unha sensación xeneralizada de precariedade vital.

O alugueiro indefinido é o futuro. É unha medida pensada para dar estabilidade aos inquilinos e permitir que os seus proxectos de vida boten raíces sen verse ameazados pola longa sombra da especulación de fondos voitre e grandes rentistas. Ademais, traería vantaxes aos caseros, asegurando ingresos estables e reducindo a rotación de inquilinos, o que tamén diminuíría os períodos de vacancia e posibles impagos.

Non é un capricho nin unha ocorrencia radical. En moitos países europeos, vivir de alugueiro non supón soportar a espada de Damocles da incerteza. En Alemaña ou Austria, o alugueiro indefinido é a norma. En Suecia ou Dinamarca, a renovación de contratos está suxeita a estritas garantías fronte a posibles abusos.

Do mesmo xeito que no ámbito laboral o obxectivo de reducir a temporalidade (que a reforma laboral de 2021 situou en mínimos históricos do 12,7%) e, por tanto, a modalidade de contrato indefinido identifícase facilmente con estabilidade, dereitos e a posibilidade de que os traballadores constrúan un futuro, o contrato de alugueiro indefinido dá a seguridade de que o fogar non ten data de caducidade. É a diferenza entre vivir con incerteza e poder facer plans pensando no mañá, como ben expresa ese “Oxalá os meus nunca se muden” de Bad Bunny.

Detrás desta proposta hai, ademais, unha ollada cara a como queremos que sexan os nosos barrios, o noso entorno inmediato. Madrid non pode seguir permitindo que a vivenda se converta nun luxo e que os veciños e veciñas sexan expulsados ata converter o espazo urbano nun decorado.

O Congreso ten na súa man dar o primeiro paso para conseguilo, aprobando a proposición que rexistramos. É hora de poñerlle freo á especulación e dar paso a un modelo de vivenda que ofreza tranquilidade, dignidade e futuro. É hora de recoñecer, de maneira efectiva, o dereito a un fogar estable.

• Novas