A.T
En España, arredor do 40 % dos fogares que viven de alugueiro destinan máis do 40 % dos seus ingresos á vivenda, segundo o Banco de España. Dous de cada cinco inquilinos están en risco de pobreza ou exclusión social, de acordo coa EAPN. Mentres tanto, o prezo medio da vivenda subiu un 40 % dende 2014 e seis de cada dez compras recentes fixéronse ao contado, sinal evidente de que o mercado está dominado polo capital e non pola xente común.
Non é, pois, un problema de oferta ou de “exceso de demanda”, como repiten as inmobiliarias, senón dun modelo económico baseado no rentismo, que extrae riqueza da necesidade elemental de ter un teito. Fondos voitre, grandes tenedores e empresas sen escrúpulos consolidaron unha auténtica clase extractiva, que vive de apropiarse da renda das familias mentres apenas contribúe ao ben común.
Fronte a isto, SUMAR presentou unha batería de medidas que, sobre o papel, buscan atacar o corazón do problema: a especulación e a concentración da propiedade.
🧾 Fiscalidade e límites á especulación
O plan propón que quen posúa catro ou máis vivendas pague un 5 % anual sobre o seu patrimonio inmobiliario dentro do imposto ás grandes fortunas. Tamén elimina a bonificación do 40 % das rendas de alugueiro no Imposto de Sociedades, agás cando se trate de alugueiros “asequíbeis” segundo o índice de referencia. Ademais, as novas adquisicións para alugueiro deberán axustarse a ese índice, o que frearía a compra especulativa masiva.
A filosofía é clara: quen fai negocio coa vivenda debe contribuír proporcionalmente ao dano social que provoca. E quen ofrece alugueiros xustos, debería ter incentivos reais, non castigos. É un cambio de paradigma que apunta a desmontar a lóxica do beneficio sen produción, tan típica do capitalismo inmobiliario español.
🏙️ Regulación do alugueiro turístico
Outro dos piares da proposta é a regulación dos alugueiros turísticos, que xa representan preto do 10 % do mercado segundo o Banco de España. SUMAR propón que todos os contratos de duración igual ou inferior a 30 días se consideren turísticos, evitando así o uso fraudulento desta modalidade para esquivar a lei. Tamén propón aplicarlles un IVA do 21 %, rematando co trato fiscal privilexiado de plataformas como Airbnb.
Ao mesmo tempo, o Rexistro Único de Arrendamentos pasaría a ter rango de lei, con réxime sancionador, reforzando así o control sobre o alugueiro de curta duración.
Para cidades como Vigo, Compostela ou A Coruña, onde o crecemento das vivendas turísticas expulsou veciñanza e distorsionou o mercado, esta medida podería ter un impacto inmediato se se aplica con rigor.
⚖️ Fortalezas e riscos
As virtudes son evidentes:
Ataca o corazón da especulación. Introduce criterios de xustiza fiscal. Recoñece a vivenda como dereito e non como mercadoría. Intenta regular o turismo que depreda o tecido urbano.
Mais tamén hai riscos e interrogantes:
A competencia autonómica e municipal podería limitar a eficacia dalgunhas medidas. Sen un rexistro de propiedade transparente, o imposto ás grandes fortunas pode quedar en nada. A resistencia xurídica e política do sector inmobiliario será feroz. Se non se acompaña dun forte parque público de vivenda, pode reducirse a un xesto simbólico.
Hai ademais un perigo coñecido: cando se tocan os intereses do capital inmobiliario, este responde retraendo a oferta, encarecendo outros segmentos ou refuxiándose en buracos legais. SUMAR deberá prever esa evasión e dotar a Administración de medios reais para fiscalizar e sancionar.
🏠 Cara a un novo pacto social pola vivenda
A proposta de SUMAR é un paso na boa dirección, mais insuficiente se non vai acompañada dun plan de vivenda pública e cooperativa a gran escala. A vivenda non pode seguir sendo o refuxio do capital financeiro nin o fogar dos beneficios parasitarios. Debe volver ser o que sempre foi: un dereito humano e un ben común.
Os rendistas non producen riqueza: parasítana. É hora de que quen vive de especular coa necesidade básica de ter un teito asuma a súa responsabilidade fiscal e social. Se non, seguiremos pagando todos a renda dun país que traballa, mentres uns poucos viven de cobrarlle o dereito a existir.
Sindicato de Inquilinas de VigoTui-Bm 