A política urbanística do estado español hase carac- terizado por concibir a construción de vivendas e infraestructuras como fontes de investimento e especulación antes que como bens de uso vinculados ás necesidades das persoas. O mercado de vin- vienda e en xeral o sector inmobiliario se han basea- do históricamente no incremento do prezo dos terreos polo mero feito de facelos urbanizables.
A relación entre constructoras, sector finan- ciero e poder político explica en gran medida os principais procesos de corrupción que hoxe son obxecto de investigación xudicial. Estes procesos supuxeron operacións de reclasificación de chan originalmente destinado a zonas verdes ou equipamientos, procedementos de adjudicación de obra pública que inclúen cuantiosos sobrecustos, e a construción de urbanizacións e aeroportos pantasmas como o de Castellón, Cidade Real ou Lleida. No ámbito municipal, ademais, a recalificación de terreos funcionou
como unha vía para superar un sistema de financiamento que desatende as necesidades económicas das corporacións locais.
Para favorecer o crecemento do mercado inmo- biliario e financeiro, a política habitacional dos últimos 60 anos tamén ha promovido o acceso á vivenda en réxime de propiedade privada. Así, a través de diversas fórmulas como a desgravación fis- cal da compra e o acceso xeneralizado ao crédito, a propiedade privada situouse como o principal réxime de tenencia en detrimento doutras formas máis accesibles como o aluguer, a cesión de uso, a propiedade colectiva ou o dereito de superficie.
A actual preeminencia do réxime de propiedade, un 83% fronte a un 17% en aluguer, contrasta co volume de vivendas en aluguer que caracterizou o pa- norama ata os anos 50. Esta tendencia a incentivar a propiedade privada foi unha constante das últi- mais décadas tamén no resto de países europeos. No entanto, en poucos casos a propiedade é tan ma- yoritaria como en España
.
Desta forma, as necesidades residenciales da poboación víronse subordinadas en numerosas ocasións aos intereses de bancos e grandes empresas inmobiliarias. A diferenza do resto de países europeos, incluso as vivendas públicas (Vivien- dás de Protección Oficial, VPO) ofrecéronse mayori-tariamente en réxime de propiedade privada. É máis, o seu impulso correspondeu antes á vontade de estimular ao sector da construción en épocas de recesión, que a facilitar o acceso a unha vivenda digna aos colectivos en situación de vulnerabilidade. Así, as vivendas públicas construídas durante períodos de crise económica han ter como obxectivo principal reactivar o crecemento económico e xerar emprego, sen importar si resultaban asequibles ou res- pondían a necesidades habitacionales reais.
As políticas urbanísticas e de vivenda, en definitiva, impulsaron a configuración dun parque habitacional incapaz de atender as necesidades da sociedade.
a) En primeiro lugar, non se dispón dun parque de vivendas públicas de aluguer que permita aloxar aos colectivos de menores ingresos ?o porcenta- je de vivendas de aluguer social non alcanza ao 2% do total, cando a media da UE-15 está entre o 20% e o 30%
b) En segundo término, el mercado privado de al- quiler también es insuficiente (un 15% del total) y altamente especulativo
c) En terceiro término, renunciouse á intro- ducción de medidas orientadas a loitar contra a desocupación e infrautilización injustificada de inmuebles..Como consecuencia de todo iso, o Estado español presenta a porcentaxe máis elevada de vivendas baleiras de Europa, – un 13,7% fronte a un 8% en Alemania, un 6,3% en Francia ou un 1,5% nos Países Baixos
d) Este panorama complétase cunha lexislación que facilita os desalojos, sen ter en conta a situación económica ou familiar das persoas afectadas e sen que existan medidas orientadas a promover un realojo adecuado
Sindicato de Inquilinas de VigoTui-Bm 