Autor: Sindicato Inquilinas e Vivenda

[Análise e valoración] A pesar do Decreto, os desafiuzamentos seguirán, mentres que a lotería de diñeiro publico recae na banca e fondos voitre.

Unha vez analizado no BOE o Real Decreto-lei 37/2020, de 22 de decembro, de medidas urxentes para facer fronte ás situacións de vulnerabilidade social e económica no ámbito da vivenda, desde a PAH vemos, como aspectos negativos:

A curta duración da súa vixencia, só ate o fin do vixente estado de alarma. Desde a PAH sabemos que as consecuencias socio-económicas da crise sanitaria vai ser máis prolongada, por iso seguiremos insistindo que debe ter vixencia, polo menos, ate o 31-12-2021 ou ate a publicación da Lei de Vivenda Estatal que responda ás demandas da PAH.

As compensacións que se establecen para grandes administradores, quen xamais nos compensaron do rescate na crise anterior. É unha inmoralidade e un disparate que se destine diñeiro público á banca rescatada pendente de devolver 65.000 millóns e a fondos voitre e socimis, quen se permiten o luxo de non pagar impostos ao estar en paraísos fiscais ou ter un trato fiscal de favor. Non entendemos nin aceptamos esta cesión do Goberno a corporacións cuxo único obxectivo é gañar canto máis diñeiro mellor, permitindo que a vivenda sexa obxecto de especulación en lugar dun dereito con función social.

Tamén alertamos que se caeron da protección algunhas das situacións de ocupación forzosa, á que por necesidade se viron obrigadas familias vulnerábeis, a quen ningunha Administración Pública foi capaz de ofrecerlles unha alternativa de vivenda digna e adecuada, e para as que, ao contrario que para os grandes administradores, non se establece compensación algunha. As presións dos lobbies financeiro/inmobiliarios sobre os ministerios de Calviño e Campos, lograron en parte, os seus obxectivos.

Con todo, como aspectos positivos a mobilización conseguiu a prohibición dos desafiuzamentos de alugueiro, tanto por non pago como por finalización de contrato (aínda que só sexa, de momento, ate a finalización do estado de alarma), ou os de precario ou recuperación da posesión por distintas vías do artigo 250.1 LEC (civís), para persoas cuxa vulnerabilidade comezase tamén antes da pandemia. E, aínda que con algunhas lagoas este decreto garante que non poidan ser cortados os subministros básicos a moitas persoas vulnerábeis.

Desde a PAH anunciamos que seguirá habendo desafiuzamentos tras este decreto, por iso seguiremos loitando por conseguir a extensión da prohibición a todas as familias vulnerábeis sen alternativa de vivenda digna e adecuada, e cunha duración temporal suficiente como para que as Administracións Públicas dispoñan de Parque Público para poder ofrecer esas alternativas e recuperen vivenda da banca para o alugueiro social.

Empezamos xa, poñéndonos inmediatamente en contacto co Goberno para trasladar o noso absoluto rexeitamento a estas modificacións, ao obxecto de que se emenden nunha próxima corrección de erros no BOE. O contrario, será froito da presión da banca e grandes empresas ao Goberno, e vannos a ter totalmente en fronte.

Síntese xurídica do contido completo deste Decreto en materia de vivenda

1. Desafiuzamentos de alugueiros

Suspensión de desafiuzamentos. Novo prazo: desde a entrada en vigor do RDL ate o fin do estado de alarma (09/05/21). Agora, ate o 31/01/21.

Vincúlase a suspensión á prórroga do estado de alarma do RD 956/2020. Si se prorrogase unha vez máis, deberíase engadir para estender o prazo.

Clarifica por primeira vez que afecta tanto a desafiuzamentos por non pago como finalización de contrato.

Si non hai data de lanzamento, pódese pedir a suspensión da vista.

A parte demandada debe acreditar vulnerabilidade, de acordo ao artigo 5 do RDL 11/2020. O arrendatario debe acreditar ALGUNHA das situacións dos supostos das letras a) e b):

– Pase a estar en situación de desemprego (de forma extensiva, interpretamos que si xa se atopaba en paro, entra igual), ERTE, ou reduza a súa xornada por motivo de coidados, en caso de ser empresario, ou outras circunstancias similares que supoñan unha perda substancial de ingresos, cumprindo uns límites de ingresos o mes anterior.

– Que a renda do alugueiro + gastos e subministros básicos ≥35% dos ingresos netos do conxunto da unidade familiar. Gastos e subministros básicos = subministros de electricidade, gas, gasóleo para calefacción, auga corrente, telecomunicación fixa e móbil, e contribucións á comunidade de propietarios, todos eles da vivenda habitual.

Cando o demandado acredite a súa situación de vulnerabilidade, o LAX (secretario xudicial) comunicarallo ao demandante en 10 días (2 semanas sen festivos), quen pode acreditar tamén vulnerabilidade ou risco de situarse nela.

Unha vez recollidos todos os escritos, o LAX comunicará a situación aos Servizos Sociais, quen en 10 días (2 semanas sen festivos) deberán valorar a vulnerabilidade das partes e indicar as medidas a tomar.

O xuíz, unha vez dispoña de toda a documentación do caso, deberá ditar auto acordando a suspensión si a vulnerabilidade está acreditada. Si non o está, tirará adiante co procedemento.

O auto debe indicar que unha vez deixe de estar en vigor o estado de alarma, os prazos renovaranse automaticamente.

Si acredítase a vulnerabilidade, a Administración ten que adoptar as medidas que se indiquen no informe de Servizos Sociais (haberao?) durante o prazo de suspensión (é dicir, durante o estado de alarma). Cando se adopten as medidas (pasará algunha vez?), a Administración comunicarao ao Tribunal para que levante a suspensión en 3 días.

2. Suspensión doutros desafiuzamentos.

Prazo: desde a entrada en vigor do RDL ate o fin do estado de alarma (09/05/21).

Abarca: precario, ocupación, execución de títulos xudiciais. Finalmente non entran procesos penais.

Suxeitos afectados: persoas xurídicas e persoas físicas con máis de 10 vivendas.

Redacción confusa: …pertenzan a persoas xurídicas ou a persoas físicas titulares de máis de dez vivendas… Requírese que as xurídicas tamén sexan titulares de máis de 10 vivendas.. Loitemos para que se interprete así en Xulgados.

Persoas afectadas deben cumprir cos supostos da letra a) do art. 5 do RDL 11/2020:

O Xuíz deberá tomar a decisión ponderando as seguintes circunstancias:

– Entrada ou permanencia motivada por situación de extrema necesidade, – valorando o informe de Servizos Sociais.

– Cooperación dos ocupantes coa Administración para buscar unha alternativa.

Ademais no fogar deberá atoparse algunha persoa que cumpra co seguinte:

– Dependente
– Vítima de violencia contra a muller
– Menor de idade

O LAX, unha vez recollida a documentación, trasladaraa ao demandante/denunciante e aos Servizos Sociais, quen deberán emitir informe en 15 días (3 semanas sen festivos).

Si a situación de vulnerabilidade queda acreditada, o Xuíz ponderará as demais circunstancias e ditará auto no seu caso acordando a suspensión do lanzamento ate a finalización do estado de alarma.

Si non se acredita a vulnerabilidade, non cumpren requisitos ou se dan outras circunstancias (que a continuación resumimos), o procedemento tira para adiante.
Durante a suspensión, a Administración deberá tomar as medidas indicadas no informe si se cumpre a situación de vulnerabilidade ou outras adecuadas para «satisfacer a necesidade residencial» da persoa e «que garantan o seu acceso a unha vivenda digna«.

Circunstancias que non permiten a suspensión:

– Vivenda de persoa física que non sexa domicilio habitual ou segunda residencia.
– Vivenda de persoa xurídica cedida a persoa física para domicilio habitual ou segunda residencia.
– Entrada ou permanencia consecuencia de delito.
– Indicios racionais de que se están realizando actividades ilícitas (narco-pisos, proxenetismo…).
– Ocupación posterior á entrada en vigor do RDL.
– Vivendas públicas ou privadas destinadas a vivenda social.

3. Compensación para arrendadores (pequenos e grandes administradores) afectados pola suspensión do desafiuzamento.

Só se poderá pedir compensación si a Administración non tomou as medidas do informe de Servizos Sociais en 3 meses.

Valor medio de alugueiro de vivenda na contorna (vía índices de referencia ou outros criterios obxectivos).

Súmanse gastos correntes acreditados (IBI, subministros, comunidade…).

Compensación desde a suspensión ata a súa levantamento ou fin do estado de alarma. Non ate a data do desafiuzamento.

Si o prezo medio do alugueiro é superior á renda do alugueiro, compensarase coa renda do alugueiro.

Non distingue entre pequenos ou grandes administradores.

A solicitude poderá realizarse ate 1 mes despois do fin do estado de alarma e o arrendador deberá presentar escrito coa cantidade adecuada de acordo ao comentado antes.

Compensación a cargo do Plan Estatal de Vivenda 2018-2021 e xestionada polas CCAA.

4. Compensación para propietarios dos demais casos (ocupación).

Só se poderá pedir compensación si a Administración non tomou as medidas do informe de Servizos Sociais en 3 meses.

Só se poderá pedir compensación si o propietario acredita que a suspensión do lanzamento supuxo un prexuízo económico ao atoparse a vivenda ofertada en venda ou alugueiro antes da entrada no inmóbel dos ocupantes.

Valor medio de alugueiro de vivenda na contorna (vía índices de referencia ou outros criterios obxectivos).

Súmanse gastos correntes acreditados (IBI, subministros, comunidade…).

Compensación desde a suspensión ate o seu levantamento ou fin do estado de alarma. Non ate a data do desafiuzamento.

A solicitude poderá realizarse ate 1 mes despois do fin do estado de alarma e o arrendador deberá presentar escrito coa cantidade adecuada de acordo ao comentado antes.

Compensación a cargo do Plan Estatal de Vivenda 2018-2021 e xestionada polas CCAA.

Texto baseado no enviado pola PAH. | 23.12.2020

#DecretoStopDesafiuzamentos

O Goberno segue dando as costas aos dasafiuzamentos – … nos primeiros nove meses deste ano, producíronse 18.138 lanzamentos, entre hipotecas, alugueiros e en precario – #DecretoStopDesafiuzamentos Xa !

Como denunciamos a semana pasada, en función dos datos publicados polo Consello Xeral do Poder Xudicial, nos primeiros nove meses deste ano, producíronse 18.138 desafiuzamentos, entre hipotecas, alugueiros e en precario. Datos alarmantes en plena pandemia e a pesar do confinamento que durante 3 meses freou toda a actividade xudicial.

O sufrimento de cantas familias máis necesita un goberno, que presume de progresista e de ser o máis social da historia, para facer un Decreto Stop Desafiuzamentos que pare esta alarma social? Para que valen os compromisos políticos das forzas parlamentarias no Congreso? Ou non son eles os que gobernan?

Unha vez máis, vemos que unha solución de mínimos e de xustiza social, como é deter os desafiuzamentos e os cortes de abastecemento de familias e persoas vulnerábeis, volve intentar frearse por aqueles cuxa única preocupación é maximizar os seus beneficios, sen importarlles o custo social.

Non pode ser que os bancos, fondos voitre, grandes propietarios e as enerxéticas deste país continúen ditando ao suposto goberno progresista as leis que se aproben e as que non. Quedamos-nos perplexas coa noticia de que desde o Goberno non só aprazan o #DecretoStopDesafiuzamentos, senón que encima póñenlle trabas.

É hora de escoitar e dar resposta ás familias vulnerábeis que están sendo desafiuzadas e vendo as súas subministracións básicas cortadas. Hai que deixar de lado a supostos «expertos» como o BBVA (1.258 millóns de euros de beneficio ordinario só no primeiro trimestre 2020), ao Banco Santander (1.909 millóns de euros de beneficio ordinario no primeiro trimestre 2020), a Blackstone (490 millóns de euros de beneficios no segundo trimestre 2020, un 86% máis que en segundo trimestre 2019) ou a Endesa (beneficio ordinario neto ao peche de setembro 2020 de 1.700 millóns de euros, cun crecemento do 38,4%). As cifras demostran en que son expertos en realidade.

Quedamos-nos perplexas coas noticias que chegan, que desde o Goberno non só aprazan o #DecretoStopDesafiuzamentos, senón que encima póñenlle trabas. Nada xustifica que non gobernen para atender e amparar ás persoas vulnerábeis e en precario, que son desafiuzadas sen alternativa de vivenda. Nada xustifica que sigan poñendo vidas en xogo, como a da persoa falecida fai só cinco días en Collado Villalba. Vemos só parches para eludir a súa responsabilidade e compromiso, atendendo máis aos intereses de quen provocan esta situación que ao sufrimento das familias.

Sinalamos por iso a este goberno como cómplices de que se queden atrás miles de persoas, botándoas á rúa tal e como reflicten os últimos datos do CGPX e os desafiuzamentos practicados. O Goberno deber recordar que TODOS os desafiuzamentos que se están producindo nestes momentos son responsabilidade directa súa, xa que é a súa falta de vontade política para aprobar unha verdadeira moratoria o que os permite.

Xa denunciamos cando as anteriores medidas tomadas polo Goberno deixaron fóra a moratoria no pago das hipotecas, o que levará parello dentro dun ano un incremento considerábel na cifra de desafiuzamentos por este motivo, por non pago e máis endebedamento non asumíbel.

O Goberno debe empezar a estar á altura e sumarse aos esforzos diversos que, día a día, conflúen para paralizalos. Como o das 31 familias da Pobla de Vallbona (Valencia). Sen eles desaloxou-se das súas vivendas a 94 persoas: é necesario o Decreto, que non pase nin un día máis. Non se pode consentir, por exemplo, que BBVA-Divarian-Cerberus-Haxa desafiuzaren a bloques enteiros. É necesaria unha clara determinación fronte a esta confabulación superagresiva do capital, imperturbábel cos 25 menores, 3 discapacitados e unha compañeira embarazada. É momento de dar pasos, e non só este de paralizar os desafiuzamentos, senón de ofrecer alternativas: obrigar a banca rescatada, Bankia, Sareb e fondos a xerar o necesario parque público.

Tendo en conta todo o que vimos expresando, esiximos que sexa aprobado no próximo Consello de ministros, do día 15 de decembro, o #DecretoStopDesafiuzamentos e que non se queden atrás máis familias polos efectos da crise económica que está provocando a sanitaria.

A PAH estará vixiante e mobilizada e non permitirá máis atrasos nin recortes no texto xa acordado.

La sociedad civil exigimos en una reunión con la Ministra Teresa Ribera medidas urgentes para evitar la oleada de cortes de suministro que se avecina

Ante el fin de la moratoria de cortes el pasado 1 de octubre, trasladamos nuestras propuestas a las puertas del invierno: principio de precaución, periodo de carencia y redefinición del consumidor vulnerable

Ante la posibilidad de que miles de familias vulnerables sean privadas de sus suministros en plena pandemia y a las puertas del invierno (algunas de ellas ya han contactado con nosotras, angustiadas, después de haber recibido avisos de corte para los próximos días), y tras la decisión del Gobierno de no incluir la moratoria de cortes en la prórroga del Escudo Social, preparamos para la cita un conjunto de propuestas concretas con diferentes horizontes temporales para evitar una grave vulneración de derechos de la ciudadanía más precarizada. Aprovechamos para dejar claro que las actuales medidas de protección incluidas en el bono social eléctrico son insuficientes, ya que dejan a muchas familias vulnerables fuera y no incluyen los suministros de agua y gas.

La primera y más importante de las medidas propuestas es la implementación del principio de precaución, un mecanismo recogido en la ley catalana contra la pobreza energética. Éste consiste en una reforma del procedimiento de corte por el que, ante cualquier impago doméstico, ya sea de agua, luz o gas, la compañía suministradora deba comunicarse con los Servicios Sociales municipales para conocer la situación del hogar afectado. En el caso de que la familia se encuentre en situación de vulnerabilidad, comprobable a partir de unos baremos de renta, se deberá garantizar el suministro en todo caso. Esta medida lleva aplicándose en Catalunya desde 2015 y ha evitado miles de cortes desde entonces (40.000 en el primer año y medio de vigencia, según los últimos datos publicados por la Generalitat).

Esta herramienta debería conllevar la puesta en marcha de un sistema informatizado de comunicación entre los Servicios Sociales y las compañías para facilitar su aplicación. Por ello, el pasado miércoles nos reunimos también con Ione Belarra, Secretaria de Estado de Agenda 2030, quien nos trasladó su compromiso para trabajar la cuestión desde el Ministerio de Derechos Sociales y Agenda 2030. Precisamente es este mismo ministerio el que debe encargarse del cumplimiento de los Objetivos de Desarrollo Sostenible, adoptados por la Asamblea General de Naciones Unidas (nº 6: Garantizar la disponibilidad de agua y su gestión sostenible y el saneamiento para todos; nº 7: Garantizar el acceso a una energía asequible, segura, sostenible y moderna).

Conscientes de que la implementación de un mecanismo de estas características no puede producirse de la noche a la mañana, la segunda de las medidas propuestas ante la Ministra fue la aprobación de un periodo de carencia hasta la puesta en marcha del principio de precaución, que garantice que ningún hogar pueda ser privado de sus suministros de agua, luz y gas por motivo de impago. En medio de una pandemia mundial, que ha tenido un fuerte impacto en las familias en situación de vulnerabilidad y durante la cual se han destruido 820.000 empleos, y a pocas semanas de la llegada del invierno, es inaceptable que se pueda cortar el suministro a una sola familia vulnerable por no poder hacer frente a sus facturas.

En tercer lugar, propusimos una redefinición del concepto de consumidor vulnerable, que a día de hoy sólo se asocia al suministro de energía eléctrica y no evita el corte en muchos casos. Para ello, reclamamos que la figura abarcase los tres suministros e incluso otras materias como la vivienda o el derecho de consumidores. Por otro lado, incidimos para que ampliaran los actuales baremos de renta, que son ínfimos y no responden a la realidad económica de las familias que sufren pobreza energética. En este punto, la Ministra se comprometió a trabajar en el tema junto a Alberto Garzón, Ministro de Consumo, a lo largo de los próximos meses.

Por lo que respecta las otras propuestas, a pesar de las buenas palabras, no hubo ningún compromiso por parte de la Ministra en cuanto a su implementación. Parece que las presiones recibidas por muchas compañías suministros han surtido efecto y desde el Ministerio nos plantearon la dificultad de aprobar una nueva moratoria general de cortes, una decisión que, como hemos planteado, puede suponer una próxima oleada de interrupciones de suministro a nivel estatal. Desde su equipo hay una cierta confianza que estos cortes no se produzcan gracias a la buena voluntad de las compañías, aunque la carta de la patronal del agua del grifo (AGA) remitida el mes de abril reclamando el fin de la moratoria nos haga pensar todo lo contrario. En este sentido, no podemos entender que la seguridad energética e hídrica de los hogares en situación de vulnerabilidad se deje en manos de la supuesta buena voluntad de las empresas en lugar de ejercer, como Estado, de garante de los derechos de la ciudadanía

El encuentro también sirvió para denunciar la situación de las familias de los sectores IV y VI de la Cañada Real Galiana (Comunidad de Madrid), quienes están sufriendo cortes de luz constantes y no gozan de un suministro regular y adecuado en sus viviendas. El Gobierno conoce perfectamente su situación, tras las protestas de octubre, y exigimos que se ofrezcan soluciones efectivas a estas familias y se garantice su acceso a los suministros básicos.

Al final de la reunión hubo una invitación a seguir trabajando estas medidas a lo largo de los próximos meses, aunque somos conscientes de la urgencia y la necesidad de aprobar iniciativas para paliar los efectos de la pobreza energética y, específicamente, evitar los cortes. Tras la enmienda a los Presupuestos planteada por Unidas Podemos, ERC y EH Bildu, que establece una moratoria de las interrupciones de suministro hasta diciembre de 2022, y las noticias sobre una posible negociación al respecto entre los socios de Gobierno, sabemos que este tema seguirá en el debate público las próximas semanas.

Por ello, desde los colectivos participantes, junto a muchas otras entidades con las que estamos trabajando la cuestión codo a codo, seguiremos realizando toda la presión necesaria para que ninguna familia pueda ser privada de sus suministros básicos durante los próximos meses. Es imprescindible que el Ministerio recapacite y se ponga del lado de la ciudadanía más vulnerable y no se pliegue a los intereses de las grandes compañías energéticas.

Os sindicatos de inquilinas logran que o Goberno comprométase a regular os prezos do aluguer

O Goberno de coalición entre Unidas Podemos e PSOE comprometeuse a regular os prezos do aluguer en menos de catro meses. Trátase dun paso moi importante, polo que traballamos os Sindicatos de Inquilinas e Inquilinos desde fai anos. A sociedade civil reclamábao: soamente na última semana, máis de 9.000 organizacións sociais, económicas e culturais impulsaron un manifesto a favor da regulación. E moitas forzas parlamentarias apóiano.

O certo é que para cumprir co que dictan os organismos internacionais, a regulación debería haberse aprobado xa. Cada día que pasa, a crise se recrudece, e os prezos do aluguer apenas baixan -nalgúns lugares- mentres os ingresos das familias caen en picado. Si antes da pandemia o aluguer xa se comía máis aluguer que en ningún outro país do mundo, agora atopámosnos/atopámonos nunha situación crítica. Cunha sociedade totalmente afogada polos efectos da pandemia, miles de fogares ven como cada vez cústalles máis chegar a fin de mes, que xa non poden pagar os seus alugueres, ou que non poden acceder a unha vivenda digna.

A regulación que se propón é de mínimos, pero supoñerá un cambio histórico logo de décadas de políticas ao servizo da especulación, e baséase na que xa está en vigor en Cataluña. O obxectivo é impedir as subidas de aluguer e fomentar as baixadas de prezos.

Non falamos soamente dun problema económico, senón tamén dunha cuestión de seguridade e de dereitos humanos: é intolerable que miles de persoas vivan coa angustia permanente de non saber si subiranlles o aluguer ou as botarán de casa. Por iso outro elemento moi importante é que o texto público do Goberno recoñece aos sindicatos de inquilinas como axente social: atopámosnos/atopámonos ante un recoñecemento sen precedentes, a nivel estatal, do dereito a organizarse colectivamente no campo da vivenda, como xa sucede no campo do traballo.

Nos próximos meses será moi importante non baixar a garda ante as presións que o Goberno recibirá por parte daqueles que queren seguir especulando coa vivenda en plena pandemia, a costa do benestar colectivo. Fará falta o apoio e movilización de toda a sociedade civil para lograr construír un futuro mellor para todas e todos.

Por que necesitamos unha Lei de Regulacion do Prezo do Aluguer?

Necesitamos protección efectiva contra as subidas abusivas que nos deixan na rúa. Actualmente 7 de cada 10 desahucios son por impago de aluguer. Si impulsar esta medida xa era necesario antes da pandemia, a actual caída de ingresos das familias fana aínda máis urxente.
Necesitamos unha regulación que equilibre a relación entre inquilinas e caseros. Grazas á mala regulación do aluguer en España, no último lustro o prezo do aluguer aumentou 30 veces máis que os salarios; entre o 2013 e o 2019 o prezo medio do aluguer subiu un 50%.
Xa sabemos que incrementar o numero de vivendas no mercado non contribúe á baixada de prezos do aluguer senón mais ben ao contrario, xa o experimentamos as inquilinas e inquilinos españois en ultímalas burbullas inmobiliarias.
Malia que fai falta aumentar drasticamente o parque de vivenda de aluguer social, pasarán moitos anos antes de que podamos alcanzar o nivel de cobertura necesario, así que é imprescindible conter os prezos do aluguer para reducir o sobreesfuerzo da poboación para acceder e manterse na vivenda.

O Goberno xerará unha onda de cortes de subministración ao non prorrogar a moratoria

O Goberno xerará unha onda de cortes de subministración ao non prorrogar a moratoria A ampliación do “escudo social” non inclúe esta medida e deixa expostas a miles de familias vulnerables a partir do 1 de outubro Á espera de ler a letra pequena mañá no BOE, o Goberno central ha acordado non prorrogar polo momento a moratoria de cortes de subministracións en todos os fogares do Estado nunha decisión que pode conlevar consecuencias nefastas. Tras o Consello de Ministros celebrado hoxe, anunciouse a ampliación temporal do chamado “escudo social”, pero a garantía das subministracións de electricidade, gas e auga quedou fóra.

A pesar das boas intencións, e como xa repetimos en múltiples ocasións, o bono social é unha medida que non ofrece solucións reais ás persoas que padecen a pobreza enerxética, dado que moitas delas seguen sen poder facer fronte ás súas facturas, a pesar de contar cos correspondentes descontos. Ademais, non abarca as facturas de gas nin de auga, aumentando o grao de desprotección destas familias. Neste sentido, aínda que durante a rolda de prensa posterior ao Consello mencionouse a figura do bono social térmico, a realidade é que se trata dunha dotación única anual moi reducida (entre 25 e 123,94€), suxeita a dispoñibilidade orzamentaria e á cal moitas das participantes das nosas asembleas, a pesar de realizar os trámites establecidos, non puideron acceder aínda a día de hoxe.