Desde o ano 2006, duplicouse a porcentaxe de mozos que viven de alugueiro. Acceder a unha vivenda en propiedade mediante o salario volveuse case imposible. A herdanza familiar converteuse na principal vía de acceso á propiedade, o que perpetúa a desigualdade interxeracional e de clase. Deste xeito, vaise erosionando o pacto social baseado na propiedade e consolídase unha sociedade cada vez máis estratificada.
Fondos como Blackstone ou Goldman Sachs exercen un enorme poder político, influíndo nas regulacións e nos gobernos para garantir a súa rendibilidade. Este tipo de “capitalismo político” non se basea na produtividade, senón no acceso privilexiado ás decisións estatais, ao gasto público e aos incentivos fiscais. As decisións locais en materia de vivenda teñen repercusións globais.
O capitalismo rendista presenta diversas contradicións: unha separación crecente entre os prezos dos activos e a economía real; desigualdades extremas no acceso á vivenda; deslexitimación do modelo de sociedade de propietarios; e o xurdimento de novas formas de conflito social. Neste novo escenario, a folga de alugueiros emerxe como unha forma de loita de clases capaz de cuestionar o núcleo da acumulación rendista.
O Sindicato de Inquilinas e Inquilinos de Vigo – Tui – BM.
As nosas demandas:
Estabilidade do alugueiro
Débese estender a duración dos contratos de alugueiro: 12 e 6 anos para as vivendas de grandes e pequenos propietarios, respectivamente.
Os contratos deben renovarse automaticamente se non existe necesidade de uso da vivenda pola propiedade ou familiar de primeiro grao (xustificando previamente e tendo que avisar con 6 meses de antelación).
A inquilina ou o inquilino e as administracións públicas terán dereito preferente de compra en caso de necesidade de venda a un prezo que será a propia administración quen o fixe.
Regulación dos prezos
Ten que crearse un índice de prezos do alugueiro no que se fixe o prezo máximo por metro cadrado para o alugueiro en cada municipio, tendo en conta os niveis de renda. Este índice será de aplicación obrigatoria e con penalización á propiedade que non o cumpra.
Aceptaranse subidas inter-anuais en base ao IPC, porén terase en conta o salario das inquilinas: aplicándose soamente se hai tamén subidas salariais que permitan asumilo.
Fin dos desafiuzamentos
Ten que ser obrigatorio para as administracións públicas reacoller ás persoas desafiuzadas pola imposibilidade de pagamento do alugueiro, como se contempla na Lei 24/2015 (art. 5.6), que é necesario estender ao conxunto do Estado. Os grandes propietarios e posuidores, ademais, terán que ofrecer un alugueiro social ás inquilinas e inquilinos antes de iniciar calquera procedemento de lanzamento.
Nesta liña, é necesario derrogar de contado o procedemento de «desafiuzamento exprés» establecido pola última reforma da LAC (Lei de Axuizamento Civil).
Mobilización das vivendas baleiras
No sindicato de inquilinas consideramos que unha vivenda baleira é aquela á que non se lle deu uso en seis meses sen causa xustificada. Por iso, esiximos a mobilización forzosa das vivendas e solares baleiros de grandes propietarios (que son aqueles que teñen cinco ou máis vivendas) a través da «confiscación xustificada» ou expropiación sen compensación para poñela en uso baixo réxime público.
No caso dos pequenos propietarios, vemos necesario establecer penalizacións a través do aumento do Imposto de Bens Inmobles (IBI) ou outras cargas impositivas creadas ad hoc, e que estas subidas estean suxeitas á localización da vivenda e o nivel de demanda que nela déase. Ademais, e só no caso dos pequenos propietarios, contemplamos a aplicación de bonificacións se se pon en uso a vivenda durante o primeiro ano.
Aumento do parque de vivenda pública en réxime de alugueiro
É urxente aumentar o parque público de vivenda en alugueiro a través da mobilización da vivenda xa construída antes de promover novas construcións. Por exemplo, mediante a expropiación da vivenda baleira dos bancos que foron rescatados co diñeiro público (SAREB).
Débese promover o réxime público de alugueiro sobre a compra de vivenda e a iniciativa privada para que este pase a ser o modo de habitabilidade máis estendido entre a poboación e non só o de fogares en risco de exclusión social.
O prezo do alugueiro do parque de vivenda público sempre será inferior ao establecido no libre mercado e atenderá a situación particular da arrendataria ou o arrendatario: ingresos salariais do fogar, casos de violencia machista, familias monoparentais ou monomarentais, número de habitantes do fogar, dependencia, etcétera.
Ten que establecerse un control rigoroso sobre a construción de novas promocións de vivenda e vixiarase cal é a necesidade social que abranguen ou cobren devanditas promocións. En todo caso, o 50% das novas promocións teñen que estar suxeitas ao réxime público e estar tamén suxeitos a usos de utilidade social (vivendas públicas, zonas verdes, instalacións e servizos públicos…). Ademais, a vivenda pública en réxime de alugueiro debe estar distribuída por todas as zonas da provincia de Pontevedra próximas a Vigo, Redondela, O Porriño, Tui, Baixo Miño… e por todos as parroquias e vilas da provincia de Pontevedra para evitar a aparición de áreas particularmente desfavorecidas.
Por suposto, ten que quedar prohibida a venda de vivenda pública e será recuperada a que se vendeu.
Ademais, deberá garantirse que haxa vivendas públicas accesibles ou alcanzables para persoas con diversidade funcional e daranse axudas á adecuación daquelas vivendas privadas cando sexa necesario.
Eliminación do réxime especial tributario das SOCIMI
Eliminación do réxime especial tributario das SOCIMI (Sociedades anónimas Cotizadas de Investimento no Mercado Inmobiliario), que actualmente tributan ao 0% no imposto de sociedades.
Para camiñar cara á desaparición destas entidades, débese prohibir a compra de vivenda por parte de fondos voitre e entidades bancarias e financeiras.
Gastos derivados do alugueiro e fin dos abusos dos intermediarios
Ten que poñerse fin aos abusos dos intermediarios. O arrendador debe asumir a totalidade de honorarios polos servizos prestados por parte dos Axentes da Propiedade Inmobiliaria (APIs) ou administradores de solares e leiras.
Só poderase esixir o pagamento dunha fianza de valor non superior a unha mensualidade de renda, quedando excluído o uso de calquera outra garantía adicional á fianza (avais, depósitos…). A fianza deberá ser obrigatoriamente depositada na administración rexional ou ente público designado ata a extinción do contrato.
Ten que ser obrigatoria a contratación por parte do arrendador dun seguro de continente e responsabilidade civil para cubrir calquera indemnización ou reparación derivada daqueles sinistros producidos de accidentes por parte do arrendador, arrendatario ou familiares e amigos que poidan estar na vivenda obxecto do arrendatario.
Erradicación da pobreza enerxética
Débese garantir as subministracións básicas (luz, gas e auga) e poñer fin aos cortes por falta de pagamento.
Limitación das vivendas de uso turístico
Para poñer coto á extracción de vivendas ás que as inquilinas poden acceder para dedicalas ao turismo, soamente poderá darse un uso vacacional á vivenda habitual (enteira ou por habitacións) e durante un máximo de 60 días ao ano.
Loita polo dereito á vivenda
Ante as actuais situacións de vulneración do dereito á vivenda, e á espera dos cambios lexislativos e as políticas públicas que endereiten a situación, apoiamos e consideramos como lexítimas aquelas resistencias inmediatas practicadas polos e as arrendatarias, incluíndo a permanencia na vivenda «en precario» cando o propietario rexeitase a renovación do contrato, así como a ocupación de vivenda baleira de grandes propietarios.
En España, o 36,1% da poboación destina máis do 40% dos seus ingresos ao pago de vivenda e suministros básicos, e outros miles de fogares novos nin sequera poden formarse, de feito únicamente o 18,5% da poboación entre 18 e 29 anos emancipouse polas enormes dificultades para acceder e manter unha vivenda estable.
Mentres segundo o INE (2011) hai 3,4 millóns de vivendas baleiras, moitas delas en mans de grandes tenedores, o Parque de Vivenda Pública e Social é entre 7 e 10 veces menor que o doutros países desenvolvidos de Europa.
No estado español as vivendas sociais representan un 2,5% do parque de vivendas principais, nada que ver coas porcentaxes dalgúns países europeos da nosa contorna (Holanda 30%, Austria 24%, Reino Unido 17,6%. Francia 16,8%).
Logo de entregar máis de 60.000 millóns de diñeiro público para o rescate bancario que non foron devoltos, é de xustiza que a nova Lei faga fronte á urxencia habitacional que sufrimos. Garantindo, así, unha vivenda para quen o necesite mediante un orzamento suficiente en políticas de vivenda pública e establecendo mecanismos legais que obriguen, aos responsables financeiros da crise inmobiliaria e aos grandes tenedores de vivenda, a asumir responsabilidade social e evitar novas burbullas especulativas.
Levamos demasiados anos sufrindo a quen pon os seus beneficios privados por encima da vida e saúde de millóns de persoas. É o momento de que as Administracións públicas asuman a súa responsabilidade e cumpran coa súa deber de protexer e garantir un dereito humano que é básico para asegurar a integridad física, a dignidade, o acceso a outros dereitos fundamentais e o desenvolvemento persoal que todos nos merecemos.
As organizacións firmantes deste manifesto unimos forzas para lanzar unha campaña estatal de movilización cidadá e conseguir que a Lei polo Dereito á Vivenda inclúa como mínimo estas 8 medidas de aplicación directa en todo o territorio:
1- A lei debe garantir o dereito a unha vivenda digna, asequible, accesible e adecuada como dereito subjetivo, garantindo que esta protección sexa efectiva e evitando que ningunha persoa sufra situación de sinhogarismo.
2- Stop desahucios de persoas vulnerables sen alternativa de vivenda digna e adecuada, así como a obrigación de aluguer social estable para os grandes tenedores e no resto de casos realojo digno e adecuado a cargo dos poderes públicos.
3-Asegurar e ampliar o parque público de aluguer social, como mínimo ao 20% do conxunto de vivendas en vinte anos, facendo fronte á urxencia habitacional de forma prioritaria.
4-Regulación estatal de alugueres a prezos adecuados aos salarios da poboación en cada zona do territorio. Modificación da lei de arrendamentos urbanos para dar protección e estabilidade aos inquilinos do conxunto do país.
5-Garantir os suministros básicos de auga, luz, gas e acceso ás telecomunicaciones para evitar a brecha digital como parte dunha vivenda digna.
6-Garantir unha segunda oportunidade efectiva para os fogares con débedas hipotecarias, e desenvolver medidas contra o sobreendeudamiento e os abusos financeiros e inmobiliarios.
7-Ampliación presupuestaria para vivenda social e políticas sociais de vivenda ata chegar ao promedio europeo de parque público, destinando como mínimo o 2% do orzamento estatal. Asignación dunha parte suficiente dos fondos europeos de recuperación a este obxectivo.
8-Participación activa da poboación en toda a política de vivenda e urbanismo.
É imprescindible que a Lei polo Dereito á Vivenda incorpore estas demandas de afectadas e sociedade civil, que afectan á dignidade das persoas e aos Dereitos Humanos, blinde as lexislacións autonómicas máis progresistas e de cumprimento, dunha vez ao PIDESC e aos dictames de Nacións Unidas e dos Tribunais Europeos, sen atrasar a súa aplicación a desenvolvementos normativos posteriores.
Por imperativo constitucional e estatutario corresponde ás Comunidades Autónomas definir e desenvolver as políticas de vivenda, pero o establecemento das condicións básicas que garantan a igualdade dos cidadáns no exercicio do dereito constitucional á vivenda é competencia irrenunciable do Estado, debendo ser comúns as bases deste dereito esencial, conforme ao disposto no artigo 149.1.1.a de a Constitución.
Existe unha maioría social e tamén parlamentaria que apoia estas medidas, pero temos claro que só coa movilización de toda a poboación conseguiremos que esta Lei sexa a garantía do Dereito á Vivenda.
Na reunión de hoxe, tras unha análise da situación e de como chegamos ata aquí, mostramos o noso desacordo cos últimos decretos insuficientes e á práctica ineficaces, aprobados para axudar ás inquilinas e ás persoas hipotecadas. Expuxemos as nosas emendas para a tramitación parlamentaria do Proxecto de Lei do RDL 11/2020 e saímos co compromiso dunha nova reunión en xuño para profundar nelas, tras recoñecer a insuficiencia dos decretos aprobados ata o de agora. Emendas recollidas nun documento que xa fixemos chegar a todos os grupos parlamentarios, quedando por ver quen as defende e quen non. Ou o que é o mesmo, quen está ao lado das familias e quen. O noso obxectivo é que non se repita o sucedido na crise do 2008, que realmente non se deixa a ninguén atrás e que non sexa a cidadanía a que acabe pagando os efectos da crise sanitaria
As nosas emendas, que xa presentaremos en profundidade, céntranse en:
➤ Exoneracións do pago tanto de hipotecas como de alugueiros ate, como mínimo, o 31 de decembro do 2021, para as familias en situación de vulnerabilidade. Diferenciando claramente entre pequenos propietarios, grandes propietarios -a partir de máis de 5 vivendas- entidades financeiras, socimis e fondos de investimento e entidades públicas.
➤ Suspensión de todos os desafiuzamentos de unidades de convivencia sen alternativa residencial de forma indefinida ou, como mínimo, ate o 31 de decembro do 2021 e establecemento do xuízo de proporcionalidade que vén reclamando a España o Comité DESC.
➤ Extensión das medidas a todas aquelas familias que están en situación de vulnerabilidade, provocada previa ou durante a crise sanitaria
➤ Redución e modificación de requisitos que burocratizan o procedemento e que exclúen a moitas familias da aplicación das medidas.
➤ Alongar o tempo necesario a protección das medidas para facer fronte ás consecuencias da COVID-19, como mínimo ate 31 decembro do 2021, podendo adoptarse o criterio que permita obxectivar a recuperación económica (como o aumento do PIB ou do emprego).
➤ Obrigar á banca a revisar todas as solicitudes que fosen denegadas por incumprir os anteriores requisitos. Tanto en materia de hipotecas como de alugueiros, terán que ser revisadas por si cumprisen cos requisitos que aquí se inclúen.
➤ Parque público e función social da Vivenda. Desenvolvemento de medidas tendentes á utilización como Parque Público Temporal de vivendas inxustificadamente desocupadas en mans de grandes tenedores, como forma de corresponsabilidade social e compensación polo rescate anterior, para dar á Vivenda o tratamento que lle corresponde como ben social, apartándoa de ser un mero ben de consumo e especulación.
O resultado da reunión de hoxe, poderiamos valoralo de positivo xa que vimos unha clara predisposición a colaborar connosco e outras entidades sociais no desenvolvemento para garantir o Dereito á vivenda. alcanzamos o compromiso de manter reunións periódicas para a elaboración dunha Lei de Vivenda, que debería entrar en vigor nesta lexislatura, así como do próximo Plan Estatal de Vivenda e empezar a abordar como debe consolidarse o parque público tendo en conta a vivenda baleira e en mans de SAREB.
Queda moito traballo por diante. Máis cando lamentablemente esta crise volveu a demostrar o que a PAH leva denunciando nos seus 11 anos de existencia: que a vivenda é un dereito humano e que se debe garantir o seu acceso a todos os cidadán
Non contamos ningunha novidade cando falamos de que os prezos dos alugueres subiron case un 40% en Madrid nos últimos catro anos e que algúns barrios están tendo subidas do 15% anual e que os requisitos esixidos para poder alugar un piso están fóra do alcance da maioría da poboación.
Dado que xa non se pode ocultar que estamos ante unha nova burbulla na vivenda, os medios de comunicación volven sacar noticias que alertan da imposibilidad dos mozos para independizarse e do aumento dos desahucios de aluguer. Aínda que se está volvendo poñer o foco sobre isto, a maioría dos casos trátase como un drama inexplicable, unha catástrofe natural inevitable que provoca o aumento do prezo dos alugueres sen que nada se poida facer para remedialo.
A Vivenda é un luxo ?
A Vivenda xa non está en mans de particulares que con gran esforzo invisten nunha vivenda extra e alúgana , isto é unha pequena minoria e que ademais soben os prezos do Aluguer impulsados ou por imitación do que fan os Grandes tenedores de Vivenda ou mayoritariamente os Fondos de Investimento que son os que realmente dictan os Prezos do mercado da Vivenda
Os propietarios e os Grandes tenedores de vivenda saben que en ausencia de política social ,eles dictaran as normas e os prezos .
É obvio que o negocio inmobiliario no noso país non está en mans de particulares , o truco consiste en facernos crer que o mercado inmobiliario está controlado por particulares, e que como llo han currado moito, pois non se poden poñer límites á súa actividade. Pero iso é un mito ,un mito que serve para xustificar a actividade especuladora de fondos voitre, SOCIMIs, bancos, inmobiliarias, constructoras.
Creouse as condicións para a «tormenta perfeita» que traerá mais destrución de dereitos A ausencia de traballo digno e a precariedad Salarial é o factor que sumado ao aumento do prezo do Aluguer da lugar o aumento dos desafiuzamentos por unha parte e por outra actúa de barreira infranqueable para acceder a unha vivenda,para unha boa parte da xente, especialmente dos xovenes .O soldo medio dos españois a pechadura de 2017 situouse en 2.020,14 euros o que fai inviable pagar Alqileres de 600 -900€ senón mais.
Unha de cada tres familias ingresa mensualmente menos de 1.100 euros netos, sumando os soldos de todos os membros, o que dá pé a un novo concepto, o do «fogar mileurista» O 40,8% dos fogares españois chega «xusto» a final de mes, un 12% non chega.
Urbanizar a Pobreza
Ademas os altos prezos do Alquler e a ditadura do os grandes caseros e Fondos se está deseñando un Cidade Dual onde se despraza a cara a a periferia aos sectores sociais que non alcanzan o alto nivel adquisitivo para vivir nos cascos urbanos . O Observatorio de Medio Ambiente Urbano (OMAU) xa advertiu do risco de que o centro da capital acabase convertido nun parque temático de bares e terrazas para turistas
As políticas que se puxeron en práctica durante a crise están acabando co esquema básico de xustiza e dunha certa distribución da riqueza e tambien realizouse unha terrible «exclusión espacial» onde se produce a apropiación de barrios enteiros polos Fondos Voitre o que trae a expulsión das inquilinas para transformar en barrios de ricos . Fronte á Vivenda entendida como negocio financeiro nós vemos a Vivenda como un dereito#AquiEstamos#NonNosVamos
Entre as causas que deron orixe a estes espazos, e a cidade dual atópase a transformación que sufriu o mercado laboral, que supuxo a desaparición da estabilidade no emprego e o consiguiente aumento da precariedade .Isto reflíctese na existencia de espazos urbanos identificados como o centro da segregación social .
O Barrio e a vivenda teñen un papel fundamental na saúde e no arraigamento das persoas .Os Barrios degradados non só sofren carencias físicas ,senón que elas son expresión e o resultado dun tecido social fragmentado e da concentracion de persoas mais precarias e desfavorecidas en só uns barrios aos que lles acompaña o desarraigamento e a descriminación por vivir en devanditos barrios
Sindicato de Inquilinas de VigoTui-Bm 