Etiqueta: Dereito a Vivenda

O novo índice de actualización de prezos

Imos empezar polo principio: que os alugueiros teñan que actualizarse anualmente só ten sentido para garantir os beneficios dos propietarios, mentres que cada ano gastamos máis no alugueiro blablá.

Que pasou nos últimos anos?

Dende que comezou a crise da inflación en 2021, grazas á organización das inquilinas, o goberno viuse obrigado a moverse. Aínda que non conxelaron os alugueiros, entre marzo de 2022 e decembro de 2023 limitáronse as actualizacións anuais ao 2%. Durante 2024, limitouse ao 3%. Tras a Lei de Vivenda, o goberno prometeu un novo índice que faría fronte á inflación: unha vez máis volveron rir na cara de todas as inquilinas.

A partir de 2025, como será?

O novo índice, o Índice de Referencia para a Actualización de Arrendamentos de Vivenda (IRAV), entrou en vigor o 1 de xaneiro de 2025 e só se aplicará aos contratos de arrendamento asinados despois da entrada en vigor da Lei de Vivenda, o 25 de maio de 2023. Por tanto, depende do momento no que asinases o contrato:

Se asinaches o contrato ANTES do 31 de marzo de 2015:

• Segundo o pactado.

• Se non se especifica, aplicarase o IPC xeral.

Se asinaches o contrato entre o 1 de abril de 2015 e o 5 de marzo de 2019:

• Segundo o pactado.

Se non se especifica, aplicarase o Índice de Garantía de Competitividade (IGC), que establece un máximo do 2%.

• Se o teu contrato non inclúe cláusula de actualización anual, non che poden subir o prezo!

• Se asinaches o contrato entre o 6 de marzo de 2019 e o 25 de maio de 2023:

• Segundo o pactado, sen superar o IPC.

• Se non se especifica, aplicarase o IGC.

• Se o teu contrato non inclúe cláusula de actualización anual, non che poden subir o prezo!

• Se asinaches o contrato DESPOIS do 26 de maio de 2023:

• Segundo o pactado, sen superar o IRAV (https://www.ine.es/dyngs/INEbase/es/operacion.htm?c=Estadistica_C&cid=1254736177110&menu=ultiDatos&idp=1254735976607).

• Se non se especifica, aplicarase o IGC.

• Se o teu contrato non inclúe cláusula de actualización anual, non che poden subir o prezo nin polo novo IRAV nin por ningún índice!

En resumo, a gran maioría das inquilinas volvemos quedar desprotexidas ante unha posible suba da inflación que nos afectará dobremente: no custo xeral da vida e na vivenda.

Que consecuencias ten o novo índice?

Este índice protexe moito menos que as medidas que tiñamos ata o de agora en períodos de inflación. Nos últimos anos, os alugueiros estiveron limitados ao 2% ou ao 3%, mentres que con este índice e cunha inflación do 10%, como a que tivemos, ¡os alugueiros poderían subir ata un 6%!

O goberno en xeral e o Ministerio de Vivenda en particular están a desprotexer a maioría de inquilinas, que nin sequera poderán adoptar este límite e sufrirán a inflación completa, xa que só se aplica aos contratos asinados despois de maio de 2023. Unha vez máis, fronte á gran crise da vivenda que vivimos, optan por medidas absurdas que seguen favorecendo os beneficios dos propietarios e o empobrecemento das inquilinas.

Lembremos que esta actualización só afecta á vixencia do contrato, porque cando este remata, a lei segue permitindo que te boten da casa sen dar explicacións… Por iso necesitamos contratos indefinidos sen actualización de prezos.

Que podo facer se o meu casero quere actualizar o prezo do alugueiro?

1. Revisa que di o teu contrato sobre as actualizacións da renda.

2. Consulta cales son os límites legais en función da data de sinatura do contrato.

3. Comproba se che notificaron correctamente a actualización e se o valor do índice aplicado é o correcto.

4. Afíliate ao Sindicato, acude á asemblea inquilina máis próxima e negocia para que non se aplique a suba.

Como se calcula o novo índice?

A fórmula para definir o IRAV é a seguinte: o valor mínimo entre a taxa de variación anual do Índice de Prezos de Consumo (IPC), a taxa de variación anual do IPC subxacente e as taxas de variación anual media axustada do IPC e do IPC subxacente, medidas como a diferenza entre as taxas de crecemento anual tanto do IPC como do IPC subxacente de cada mes e un parámetro de referencia que representa a inflación esperada a medio prazo, axustadas cun coeficiente moderador.

Se non o entendiches, non te preocupes; é normal porque parece que o fan a propósito para que non o comprendamos. Basicamente, a partir do 2%, súmase a metade da diferenza sobre o 2% inicial. A fórmula quedaría tal que así:

5 medidas para frenar os abusos da Patronal Rentista, caseiros e o Concello de Vigo:

1) Reducir e regular o prezo dos alugueiros:

Unha abordaxe eficaz para combater os abusos da Patronal Rentista, Caseiros e o Concello de Vigo é aplicar medidas que reduzan e regulen o prezo dos alugueiros. Iso pode ser feito a través de políticas que limiten os aumentos dos alugueiros e garantan que as rentas e as súas actualizacións se axusten á legalidade e sexan xustas e accesíbeis para a poboación.

2) Controlar e reducir as viviendas de uso turístico e regular de xeito moi estricto o seu funcionamento:

É importante reducir o número de vivendas destinadas a uso turístico e establecer unha regulamentación rigorosa para o seu funcionamento. Iso pode axudar a preservar a dispoñibilidade de vivendas para os residentes locais, evitando que a especulación inmobiliaria prexudique o acceso á vivenda para a poboación.

3) Creación dun Parque Público de Vivenda en réxime de alugueiro:

A creación dun Parque Público de Vivenda en réxime de alugueiro é unha medida fundamental para garantir que as persoas teñan acceso a vivendas de calidade a prezos xustos. Ese tipo de iniciativa pode ser unha resposta eficaz para atender ás necesidades de vivenda da comunidade, ofrecendo opcións accesíbeis e seguras para os residentes.

4) Gravación fiscal e expropiación de viviendas baleiras:

Ademáis, a imposición de impostos e taxas municipais sobre inmóbeis baleiros e estudar a posibilidades e viabilidade legal de realizar expropriación daquelas propiedades que permanecen baleiras por longos periodos de tempo.

5) Ampliar e mellorar os programas municipais de asistencia financeira para o pagamento dos alugueiros a persoas en situación de emerxencia habitacional:

Ampliación ou posta en marcha e desenvolvemento de programas municipais de asistencia financeira para aqueles que teñen dificultades para o pagamento do seu alugueiro, o que podería axudar a garantir que un maior número de persoas en situación de emerxencia teña acceso a unha vivenda axeitada, especialmente no caso de colectivos vulnerables.

Estas poderían ser algunhas das estratexias importantes para incentivar a ocupación e utilización axeitada das vivendas, evitando a especulación inmobiliaria e contribuíndo para a dispoñibilidade de vivendas para a poboación. Estas medidas, sendo aplicadas de forma integrada e consistente, teñen o potencial de mitigar os abusos da Patronal Rentista, Caseiros e o Concello de Vigo, promovendo un ambiente máis xusto e equitativo no acceso á vivenda.

SindicatoInquilinas.VigoTui

@

10 propostas


Presentamos 10 propostas de mínimos que pensamos que son imprescindibles para regular os alugueres e garantir o dereito á vivenda. As demandas do Sindicato iranse completando e concretando a medida que avancemos na loita.

1/Esiximos unha regulación de alugueres baseada no ingreso dos fogares e que teña como obxectivo baixar o prezo dos alugueres. Por iso é necesario un índice de prezos do aluguer construído e definido de xeito participativa (entre todos os axentes sociais implicados), referido a variables socioeconómicas como a renda familiar dispoñible, e que sexa vinculante, con penalizaciones polos propietarios que o excedan.
punt-ou

2/Fair falta estabilidade e unha maior duración dos contratos para poder desenvolver proxectos vitais. Propoñemos contratos de 12 e 6 anos para as vivendas de grandes e pequenos propietarios, respectivamente. E que se renoven automáticamente (agás se a propiedade ten unha necesidade familiar).
punt-dous

3/Os incrementos nas rendas de aluguer estarán suxeitos a índices obxectivos como o IPC ou índices de tipo municipal que teñan en conta o custo da vida e non os intereses especulativos do mercado.
punt-tres

4/A fianza para arrendar unha vivenda non poderá ser superior a un mes de renda, e un segundo mes en concepto de mobles e enseres no caso de vivendas amuebladas. Non se debe poder retirar a fianza depositada no rexistro público sen documento que acredite a extinción do contrato de arrendamento e o acordo asinado por arrendador e arrendatario.

5/As administracións públicas únicamente promoverán a vivenda de aluguer de titularidad pública. Un mecanismo fundamental para a ampliación do parque de vivenda pública de aluguer será a movilización dos pisos baleiros que se atopan en mans das entidades bancarias.
deu-punts

6/ Esiximos que os grandes propietarios teñan a obrigación de ofrecer un aluguer social ás familias vulnerables para evitar que sexan desafiuzadas por impago de aluguer. Así mesmo, esiximos ás administracións públicas a obrigación de realojar ás persoas desafiuzadas pola imposibilidad de pagar o aluguer, como se contempla na Lei 24/2015 (art. 5.6). Hai que derrogar o procedemento de ?desahucio exprés? establecido pola última reforma da LEC.
deu-punts

8/Traballaremos para a eliminación de vehículos de especulación financeira, como as SOCIMI (Sociedades Anónimas cotizadas de Investimento no Mercado Inmobiliario) e outros tipos de sociedades, que ademais actualmente gozan de importantes exoneraciones tributarias.

9/ Rexistro obligatorio de todos os solares, propiedades verticais e vivendas desocupadas por un periodo superior a un ano. Expropiación daqueles solares e propiedades verticais que estean baleiros durante dous anos (como xa se contempla na Lei de Urbanismo). Promover a movilización de pisos baleiros a través de penalizaciones económicas tanto a grandes como a pequenos propietarios.

10/ O arrendador debe asumir os honorarios dos APIs ou administradores de leiras de forma total. Entendemos que é quen fai o encargo de comercialización dun inmueble quen debe asumir os gastos derivados.

Ante as actuais situacións de vulneración do dereito á vivenda, e á espera dos cambios legislativos e as políticas públicas que enderecen a situación, apoiamos e consideramos como lexítimas aquelas resistencias inmediatas practicadas polos e as arrendatarias, incluíndo a permanencia na vivenda «en precario» cando o propietario rexeite a renovación do contrato e a ocupación de propiedades verticais que se atopen baleiras.

Grazas á presión da cidadanía amplíase 3 meses a moratoria de desahucios que cobre a algunhas familias vulnerables

O Consello de Ministros a ampliación por 3 meses máis da moratoria de desahucios a familias vulnerables. Unha moratoria que xa no seu día celebramos como un avance histórico na protección de familias vulnerables pero que tachamos de pouco ambiciosa, xa que non é unha suspensión total de desahucios senón en certas casuísticas deixando sen protección a algunhas persoas.

Con máis de 29.406 desahucios en 2020 en plena pandemia sanitaria e logo de 12 anos promoviendo leis e políticas de vivenda desde a rúa, temos claro que a nosa voz e experiencia é máis necesaria que nunca para poñer freo aos desahucios e asentar as bases con medidas estructurales e deixar dunha vez a curva dos desahucios atrás tal como recollemos no manifesto con máis de 50 entidades na iniciativa por unha lei que garanta o dereito á vivenda.

No BOE de hoxe, publícase o Real Decreto-lei 8/2021, que fai efectiva a extensión nos artigos 7 e 8 das medidas urxentes vinculadas á vivenda. Concretamente:

Mantense a posibilidade de suspender de forma extraordinaria os desahucios de familias vulnerabilizadas derivados de aluguer (impagos e finalizaciones de contrato) ata o 9 de agosto de 2021 (inclusive). Esta medida aplica a pequenos ou grandes tenedores, sempre que o propietario/arrendador non sexa unha persoa física en situación de vulnerabilidade.
Mantense a posibilidade de suspender de forma extraordinaria os desahucios de familias vulnerabilizadas en situación de ocupación en precario, inclusive pola vía penal, ata a mesma data. Neste caso, os propietarios deberán ser grandes tenedores (persoas físicas ou xurídicas con máis de 10 vivendas) e a familia, entre outros requisitos, incluír un menor de idade, unha persoa dependente ou unha vítima de violencia de xénero.
Mantense a prórroga extraordinaria dos contratos de aluguer que finalicen ata o 9 de agosto. O inquilino poderá solicitar unha ampliación do prazo contractual coas mesmas condicións por un máximo de 6 meses.
Mantense a moratoria de pago de aluguer para grandes tenedores e entidades públicas ata a mesma data. Neste caso, a propiedade poderá escoller entre unha rebaixa do 50% da renda por un máximo de 4 meses ou un adiamento do pago polo mesmo prazo e o fraccionamiento desas cotas nos meses posteriores.

Sabemos que estes 3 meses poden ser un respiro para as familias, pero desde a PAH esiximos medidas de longo alcance antes. En definitiva necesitamos unha lei que garanta o dereito á vivenda, paralice os desahucios de familias vulnerables sen alternativa habitacional, obrigue aos grandes tenedores a ofrecer aluguer social e ás administracións ao realojo en caso de pequenos tenedores, e a crear un parque de vivendas públicas, sociais e asequibles que resolva a urxencia habitacional.

Desde la PAH hemos actualizado los documentos útiles para poder paralizar estos desahucios. Aquí puedes descargarlos y acércate a tu PAH más cercana para asesorate.Documentos útiles

Sabemos que estos 3 meses pueden ser un respiro para las familias, pero desde la PAH exigimos medidas de largo alcance antes. En definitiva necesitamos una ley que garantice el derecho a la vivienda, paralice los desahucios de familias vulnerables sin alternativa habitacional, obligue a los grandes tenedores a ofrecer alquiler social y a las administraciones al realojo en caso de pequeños tenedores, y a crear un parque de viviendas públicas, sociales y asequibles que resuelva la emergencia habitacional.

Okupas: el gran montaje de la derecha populista

Es cada vez más habitual, especialmente en campaña electoral: llegan los mítines y el populismo reaccionario saca a pasear viejos fantasmas para desviar la atención respecto a las causas de nuestros problemas. Para esconder su falta de propuestas e incluso defender ocurrencias que, en circunstancias normales, serían inadmisibles. ¿Que no quiero ver tantos pobres? Agitamos el espantajo del racismo. ¿Que la natalidad está por los suelos? Agitamos entonces la prohibición del aborto. Dime de qué careces y te diré qué miedo difundes.

El problema de la vivienda no está a salvo de estas maniobras inspiradas en Trump. Y no deja de sorprender. Cuando apenas hemos salido de una estafa hipotecaria brutal y ya nos encontramos en una burbuja del alquiler, debería ser fácil deducir que algo falla en el sistema. Sin embargo, antes de que nos dé por reflexionar sobre cuál es el origen de nuestra crisis habitacional, el trifachito ha decidido ponerse la máscara de Halloween para meternos miedo: cuidado, que vienen los okupas. Pero, ¿son las ocupaciones de primeras y segundas residencias un problema de primer orden, como dicen PP, Ciudadanos, Vox, e incluso PDeCat o PNV?

el trifachito ha decidido ponerse la máscara de Halloween para meternos miedo: cuidado, que vienen los okupas

Nada más alejado de la realidad. Las viviendas ocupadas sin contrato representan un 0,34% del total en todo el Estado. Lo decía el estudio del Institut Cerdà en 2017, financiado nada menos que por Banc Sabadell (entidad poco interesada en minimizar las ocupaciones). Y entre esas casas, solo una de cada diez es identificada como problemática. Es decir, las supuestas “mafias” que dañan la convivencia, que obsesionan a los populistas de derechas, a la telebasura y a las empresas de seguridad, son estadísticamente insignificantes: el 0,03% sobre el total de viviendas. Otro informe, del Observatori DESC, lo corrobora: el porcentaje de escaleras donde hay malas relaciones con quienes ocupan en precario tiende a ser estadísticamente anecdótico.

Aunque nos taladran día y noche con la historia de los jubilados a quienes le ocuparon su casa cuando se fueron de vacaciones, lo cierto es que es un problema muy residual. La mayor parte de ese 0,34% de casas ocupadas pertenece a bancos, fondos buitre y grandes empresas. Y la cifra de ocupaciones supuestamente conflictivas, unas 8.500 en todo el Estado, es absolutamente ridícula al lado de las más de 700.000 familias que han sido desahuciadas en la última década (expulsiones, por cierto, que en el 65% de casos han sido protagonizadas por bancos rescatados). O del número de casas vacías según el último censo: 3,5 millones en todo el Estado, un tercio de las viviendas no habitadas de todo Europa. Lo sorprendente es que la cifra de ocupaciones no se haya disparado. Que los barrios no hayan estallado.

La mayor parte de ese 0,34% de casas ocupadas pertenece a bancos, fondos buitre y grandes empresas

Otro bulo muy repetido. “Los okupas son parásitos sociales que buscan cómo aprovecharse del trabajo y los impuestos de los demás”. Falso. Según la Obra Social BCN, de cada cuatro personas que ocupan, tres lo hacen porque no pueden pagarse una casa. Para no terminar bajo un puente. Porque la realidad es que los precios del mercado están totalmente desvinculados de los ingresos de la mayoría social, y no hay alternativas: la vivienda pública apenas llega al 2% del parque total, a años luz de la media europea (15%).

de cada cuatro personas que ocupan, tres lo hacen porque no pueden pagarse una casa

He ahí el meollo de la cuestión, que los populistas de derechas ocultan de forma sistemática. Detrás de las demonizadas ocupaciones hay un problema diez mil veces mayor: la especulación inmobiliaria que ellos promueven activamente. Solo hace falta recordar qué hizo el Gobierno del PP tras la gran crisis financiera. Se ha hablado mucho de cómo el Ejecutivo de Rajoy se negó a rescatar a millones de familias hundidas por la estafa hipotecaria mientras salvaba a los culpables. Sin embargo, lo sucedido en la última década es incluso más grave de lo que pensábamos.

Detrás de las demonizadas ocupaciones hay un problema diez mil veces mayor: la especulación inmobiliaria que ellos promueven activamente

Hay que remontarse a los meses que van entre 2012 y 2013. Las cajas y bancos, rescatados con nuestro dinero, se habían convertido en las mayores inmobiliarias del país. Había que sacar aquel enorme stock de vivienda, manchado de dolor y vidas rotas, al mercado. Como fuera. Había que reactivar la burbuja. Viendo que las generaciones más jóvenes (que son siempre la base del mercado inmobiliario) no podían acceder al crédito hipotecario y cada vez vivían más de alquiler, los poderes públicos facilitaron que la especulación pudiera trasladarse a ese terreno. Primero, pusieron la alfombra roja a fondos buitre como Blackstone para que pudieran acaparar buena parte de las viviendas y destinarlas al alquiler, a través de sociedades que empezaron a gozar de privilegios fiscales (las Socimis, que son las Sicav del sector inmobiliario). A renglón seguido, legislaron para quitarle derechos a los inquilinos, adaptando sus condiciones de vida a los planes de negocio de fondos y bancos. Redujeron la duración de los contratos. Facilitaron las expulsiones. Y así, en pleno crecimiento de la demanda, garantizaron una mayor rotación en el mercado y un aumento vertiginoso de los precios.

Los resultados de esta política estatal son conocidos. Los beneficios inmobiliarios se han triplicado, recuperando ya los niveles de 2007, año del estallido hipotecario. Pero lo han hecho a costa de empobrecer a millones de hogares y disparar los desahucios, que han vuelto a las cifras de los peores años de crisis financiera. Con la diferencia de que ahora son, sobre todo, por impago de alquiler. Y de que la amenaza de desahucio ya no afecta solo a los más pobres: la burbuja del alquiler se come en España más sueldo que en ningún otro país de la OCDE.

Habiendo un 13% de casas vacías sobre el total y un 0,03% de ocupaciones conflictivas, ¿por qué elige el populismo de derechas hacer política en torno a lo segundo?

Habiendo un 13% de casas vacías sobre el total y un 0,03% de ocupaciones conflictivas, ¿por qué elige el populismo de derechas hacer política en torno a lo segundo? ¿Por qué se ceban con esa minoría de okupas sin alternativa en lugar de abordar el problema de los fondos buitre o los 165 desahucios al día? Por un lado, creen que les es electoralmente rentable. Azuzar el miedo de millones de propietarios hablando de “mafias okupas” no soluciona nada, pero sale gratis y puede dar votos. Por otra parte, la derecha sirve a poderosos intereses privados, que están en guerra. El fantasma del okupa que se mete en tu casa cuando bajas la guardia es tanto un chivo expiatorio para encubrir las políticas pro-especulación como una herramienta para profundizar en ellas. Fue la base sobre la que justificaron la última vuelta de tuerca a la ley de desahucio exprés y ahora plantean reformas del código penal, cambios funcionales para empresas cuyo negocio consiste en vaciar edificios para alquilar y vender lo más rápido posible. En otras palabras, a quien sirven las derechas no es al pequeño propietario, sino al buitre que les llama por teléfono quejándose de que cuesta demasiado echar a la gente, o de los activistas que le han ocupado el edificio para exigir su expropiación. De hecho, buitres y políticos profesionales suelen coincidir en los mismos círculos de poder: Aznar, Aguirre, Pujol o Zaplana… son todos apellidos que suenan en los consejos de administración de fondos buitre.

No vivimos en un paraíso para la okupación, sino para la especulación

Desengañémonos. No vivimos en un paraíso para la okupación, sino para la especulación. Las familias que habitan una casa sin contrato, así como las que no tienen hogar, son expresiones de la mercantilización de la vivienda, que cada cinco minutos deja a alguien en la calle. Y mientras sigamos tratándola como un producto financiero, el problema irá a más. Nunca como hoy había sido tan urgente realizar cambios profundos, que pongan la vivienda a la altura de la sanidad y la educación. Nunca había sido tan necesario combatir la propaganda antisocial de quienes amparan a una minoría privilegiada a costa de la miseria de millones.

————-

Jaime Palomera es miembro del Sindicato de Inquilinas. Investigador en el Instituto de Gobierno y Políticas Públicas (UAB) y en la Hidra Cooperativa.

Diana Virgós es miembro del Sindicato de Inquilinas. Comunicadora en el Ayuntamiento de Gavá.